Zbigniew Religa

Polski kardiochirurg i polityk, profesor nauk medycznych. Senator III i V kadencjioraz poseł na VI kadencję Sejmu RP.

Zbigniew Religa był osobą powszechnie znaną, a jego dorobek naukowy przyczynił się do uratowania życia tysięcy ludzi. To Ziemia Śląska- dała mu możliwość rozwinięcia skrzydeł. Całym swoim życiem udowodnił, że warto iść nawet pod prąd dla ratowania życia ludzkiego. Całe życie pracował, całe życie się uczył i dzielił się swoją wiedzą. Wychował również dobrze swoich następców, tak jak to powinien robić każdy instruktor ZHP . Na  II Zlocie drużynowych w Krakowie podczas zajęć na temat wzorców osobowych mówił o tym, że szanuje harcerzy za konkretne działania na rzecz innych:„… Wy nie gadacie o tym, tylko to robicie”.


Wanda Jordan – Łowińska

Uczestniczka Powstań Śląskich i współtwórczyni harcerstwa na Śląsku, a później przez wiele latkomendantka dwóch Chorągwi Śląskich – Żeńskiej i Męskiej.

Druhna Wanda pełniła również obowiązki Przewodniczącej Zarządu Oddziału Śląskiego ZHP.
Była współtwórczynią szkoły instruktorskiej na Buczu, o której Józef Kret, odnosząc się do harcerstwa śląskiego w 1935 roku tak pisał: „… szła za nimi legenda walk powstańczych. Reprezentantką jego, zawsze godną, była Druhna Wanda Jordan – Łowińska, dla której harcerstwo to była Polska, to był jej sposób życia. …”

Podczas II wojny światowej swoją harcerską służbę kontynuowała w ruchu oporu. Dzisiaj, mimo tylu zasług, pozostaje zapomnianą, także przez współczesnych harcerzy. Nadanie jej imienia naszej Chorągwi przywróciłoby pamięć o tej, o której Zofia Kossak powiedziała, że jest: „…sercem i duszą harcerstwa polskiego.”


Ignacy Kozielewski

Ignacy Kozielewski ps. „Starzeńczyk” (ur. 15 stycznia 1882 w Starzenicach, zm. 9 lipca 1964 w Częstochowie) – pedagog, dziennikarz, autor prac popularnonaukowych, współtwórca harcerstwa polskiego, poeta, współautor tak dobrze znanego nam hymnu harcerskiego.

Kozielewski studiował w Krakowie, gdzie na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego rozpoczął studia polonistyczne i historyczne, jednak poważna choroba płuc zmusiła go do przerwania edukacji. Po okresie rekonwalescencji, którą odbył w Zakopanem, przebywał we Lwowie, gdzie studiował na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego i pisywał wiersze do prasy lwowskiej. Tu, związany z organizacjami Sokół-Macierz, Koło Braterskie Zetu, Eleusis zaprzyjaźnił się z Tadeuszem Strumiłłą, Andrzejem Małkowskim, Stanisławem Pigoniem, Olgą Drahonowską.

Kiedy we Lwowie zaczął powstawać ruch skautowy, w 1911 roku razem z Andrzejem Małkowskim został redaktorem pisma „Skaut”, które potem samodzielnie prowadził od 1912. Na łamach „Skauta” 15 października 1911 roku opublikował napisany wcześniej tekst „Wszystko co nasze”, przyjęty później jako hymn harcerski .W dwudziestoleciu międzywojennym był redaktorem tygodnika „Harcerz”, w 1925 roku opublikował powieść „Harcerskie troski” (1925) oraz rozpoczął ożywioną działalność pedagogiczną. Z Tadeuszem Strumiłłą w 1926 roku w Wieleniu nad Notecią założył ośmioklasowe gimnazjum połączone z nauką zawodu: stolarstwa, szewstwa, ślusarstwa i ogrodnictwa, które było eksperymentem pedagogicznym. Po przeniesieniu się do Brwinowa wydał w 1930 tomik poezji Tchnienie przyrody.

W 1934 w wyniku kryzysu ekonomicznego i braku pracy znów poświęcił się pracy dziennikarskiej, współpracując z dziennikami „Rzeczpospolita”, „ABC” i „Wieczór Warszawski”. W latach 1934–1939 redagował „Strażnicę Harcerską”, opozycyjną wobec oficjalnego harcerstwa. Był związany z kręgiem harcerskim św. Jerzego, o nachyleniu chrześcijańsko-narodowym.

W czasie okupacji, z uwagi na wiek nie mogąc walczyć, powrócił do Brwinowa, gdzie prowadził tajne nauczanie i kolportował podziemną prasę. W 1945 roku przesłuchiwany za głoszenie antybolszewickich haseł został zobowiązany do opuszczenia Warszawy. Powrócił w rodzinne strony, do Mstowa, a później do Krzepic, gdzie w miejscowym gimnazjum uczył języka polskiego i rosyjskiego. Czynnie działał w organizacji Caritas, a w ostatnich latach życia powrócił do pisania. W 1959 opublikował Słowniczek wyrazów o podobnym brzmieniu, a odmiennym znaczeniu w języku rosyjskim i polskim oraz monografię Sześć wieków Krzepic. W 1961 jako rencista przeniósł się do Częstochowy, gdzie zmarł po długich zmaganiach z cukrzycą. Pochowany w Częstochowie na cmentarzu św. Rocha.


Wojciech Korfanty

Wojciech Korfanty był polskim politykiem pochodzącym ze wsi Sadzawki (dzisiaj dzielnica Siemianowic Śląskich), który całe swoje życie walczył o polskość Śląska, walnie przyczyniając się do jego powrotu do macierzy.

Zasługi Korfantego są niezaprzeczalne. Jest jednym z głównych inicjatorów i przywódców walki o polski Śląsk. Już w liceum zaangażował się w działalność propolską, za co został wyrzucony z klasy maturalnej. Przez wiele lat jako umiejętny polityk propagował sprawę polską zarówno na Śląsku, jak i w sercu Niemiec – Berlinie, będąc posłem do Reichstagu.

W czasie plebiscytu stanął na czele Polskiego Komisariatu Plebiscytowego, zaś po jego niekorzystnym wyniku dla sprawy polskiej proklamował i stanął na czele III Powstania Śląskiego, które pozwoliło na powrót części Górnego Śląska do Polski.Po tym wielkim zrywie dalej prowadził działalność polityczną, będąc m. in. Posłem na Sejmi desygnowanym na stanowisko Premiera RP.

Zarówno za życia, jak i po śmierci Korfantego, próbowano odebrać mu jego zasługi. Odmawiano mu szczerych intencji i bagatelizowano jego faktyczny wkład w powrót Śląska do macierzy. Ostatecznie jako wróg polityczny ówczesnej władzy został zmuszony do emigracji z kraju, a po powrocie do Polski aresztowany. Aresztowanie i złe warunki w więzieniu miały najpewniej decydujący wpływ na jego przedwczesną śmierć.

Przez całe swoje życie służył Polsce i ziemi śląskiej, co stanowi wzór patriotycznej postawy dla harcerzy. Wojciech Korfanty nie jest postacią kontrowersyjną, a jego działania można ocenić jednoznacznie pozytywnie. Przez wiele lat był też niesłusznie oczerniany i usuwany z panteonu polskich bohaterów narodowych, przez co tym bardziej zasługuje na upamiętnienie.


Harcerze Września.

We wrześniu 1939 r oraz w okresie wojennej zawieruchy, harcerze należeli do tych, którzy walkę
z najeźdźcą uważali za swójobowiązek i obowiązek ten wykonali. Wybuch wojny zastał wielu harcerzy na patrolach sanitarnych i w punktach obserwacyjno-meldunkowych.Brali oni czynny udział
w kampanii wrześniowej oraz późniejszej działalności ruchu oporu.

Liczne tego przykłady znajdujemy w dokumentach i literaturze, chociaż wielu z nich pozostało anonimowych do teraz. W trakcie kampanii Bohater Chorągwi Śląskiej HP, każda harcerska drużyna będzie mogła przedstawić swojego lokalnego bohatera, harcerza września. Byłaby to szansa byśmy jako współczesna społeczność harcerska spłacili dług wdzięczności wobec swoich poprzedników w harcerskich mundurach, którzy byli wierni słowom harcerskiego przyrzeczenia aż do końca.


Harcerki z Ravensbrück

Obóz koncentracyjny w Ravensbrück założono w 1938 roku, jeszcze przed rozpoczęciem II wojny światowej, w Brandenburgii, w pobliżu miejscowości Fürstenberg. To miejsce kaźni funkcjonowało aż do końca wojny i trafiały tam więźniarki uznawane przez nazistów za „niepewne” politycznie i stanowiące zagrożenie zarówno dla III Rzeszy, jak i te z podbitych podczas wojny ziem, które określano jako pochodzące z ras niższych niż aryjska.

W tej tragicznej i urągającej wszelkim przejawom człowieczeństwa rzeczywistości, działała założona przez Józefę Kantor, Marię Rydarowską i Zofię Janczy Tajna Drużyna Harcerska „Mury”. Podzielona na siedem zastępów, drużyna realizowała wytyczne przedwojennego skautingu. Poczucie wspólnoty, wsparcie ze strony bliskich, pomoc koleżanek okazywała się w KL na wagę złota, decydowała o życiu.

Odwaga i determinacja więźniarek – harcerek odegrała tak znaczącą rolę w życiu pozostałych więźniarek w Ravensbrück. Podejmowały one działania, które trudno sobie w ogóle wyobrazić. Chociaż same głodowały, potrafiły „organizować” dodatkowe porcje żywnościowe z magazynów pożywienia przeznaczonego dla załogi KL, aby dzięki temu nieco ulżyć pozostałym więźniarkom bądź zdobyć dobra luksusowe, które jako łapówka mogły ocalić cudze życie. Pomysłowość i brawura harcerek z KL Ravensbrück były nieograniczone.

Harcerki z Ravensbrück – ich niezłomna siła, chęć do pracy i pogoda ducha pokazują, że nieważne w jak ciężkiej i okrutnej jesteśmy sytuacji, możemy zachować cząstkę siebie i wspierać innych. Więź, która łączyła harcerski w obozie koncentracyjnym, jest niesamowicie silnym pokazem braterstwa i miłości wobec siebie oraz świata.


Michał Tadeusz Grażyński

Urodził się 12 maja 1890r. w Godowie pow. myślenicki. W 1909r. ukończył gimnazjum Św. Anny w Krakowie, a w 1914r. uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim tytuł doktora filozofii oraz w 1922r. doktora praw. W 1913r. w Godowie założył zarzewiacką drużynę strzelecką. W 1914r. został zmobilizowany do wojennej służby w wojsku austriackim. W 1918r. wstąpił do Wojska Polskiego w stopniu porucznika. Brał żywy udział w akcji plebiscytowej na Spiszu i Orawie. Brał udział w drugim powstaniu śląskim w 1920r., a w trzecim, w maju 1921r., był szefem sztabu grupy „Wschód”. Od 1925r. należał do organizacji „Zet”. Był członkiem politycznego ugrupowania „Naprawa”.

W latach 1926-1939 był wojewodą śląskim i na tym stanowisku wybitnie przyczynił się do akcji zespolenia Śląska z resztą Polski, spolszczenia przemysłu na Śląsku oraz rozwoju oświaty, kultury i nauki. Jako przewodniczący zarządu Śląskiego Okręgu ZHP przyczynił się do wydawania pisma „Na Tropie” oraz otwarcia Szkoły Instruktorskiej na Buczu.

Jako Przewodniczący ZHP od 2 lutego 1931r. umocnił podstawy materialne organizacji i przyczynił się do znacznego rozwoju Związku z jednoczesnym rozwojem gałęzi zuchowej oraz harcerskiego żeglarstwa, lotnictwa i krótkofalarstwa, a także społecznej służby dzieciom i młodzieży w kraju i wśród Polonii. Powstały następne ośrodki harcerskie w Górkach Wielkich i Nierodzimiu, w Rabsztynie i w Jaworzynie.

W 1936r. skauting brytyjski przyznał dr. Grażyńskiemu odznakę Srebrnego Wilka za zasługi dla skautingu. ZHP był wówczas jedną z czołowych organizacji członkowskich światowego ruchu skautowego.

Powołany w skład rządu RP 5 września 1939r. jako minister informacji, dr. Grażyński przeszedł z rządem do Rumunii. Następnie dotarł do Paryża, gdzie 9 października 1939r. działając jako przewodniczący ZHP z kolejnego wyboru na to stanowisko w Lublinie w maju 1939r. stworzył Naczelny Komitet Wykonawczy ZHP, przekształcony w Komitet Naczelny ZHP po ewakuacji z Francji do W. Brytanii. Dr. Grażyński jako kapitan rezerwy, został powołany do czynnej służby wojskowej 16 kwietnia 1940r.

Dopiero po zawieszeniu broni dr. Grażyński wznowił działalność harcerską. Jako Przewodniczący ZHP z wyboru w 1939r. objął przewodnictwo Naczelnej Rady Harcerskiej i Naczelnictwem ZHP działającego poza granicami Kraju, które zostały utworzone w lutym 1946r. z przekształcenia plenum i prezydium Komitetu Naczelnego ZHP podczas zjazdu starszyzny harcerskiej reprezentującej wszystkie człony ZHP działające w czasie wojny w Kraju i na obczyźnie.

Wobec objęcia kierowniczej roli w niepodległościowym ugrupowaniu politycznym na emigracji, dr. Grażyński zrezygnował z funkcji Przewodniczącego ZHP działającego poza granicami Kraju w marcu 1951r. W listopadzie 1960r. złożył godność Przewodniczącego ZHP na ręce Naczelnej Rady Harcerskiej działającej poza granicami Kraju. (Posiadał dwa tytuły we władzach naczelnych ZHP działającym poza granicami Kraju).

Dr. Grażyński był odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Polonia Restituta, Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości z Mieczami, Krzyżem Walecznych i Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi. Zmarł 10 grudnia 1965r. w Londynie.


Kilka tygodni temu pytaliśmy członków Chorągwi Śląskiej ZHP o to kto mógłby zostać jej bohaterem, a spośród nadesłanych propozycji specjalny zespół wybrał kilka kandydatur, które odegrały ważną rolę w życiu naszego regionu. Już za kilka godzin przedstawimy Wam pierwszego kandydata.

Ostateczny wybór bohatera dla Chorągwi Śląskiej ZHP odbędzie się w drodze głosowania, którego zasady oraz forma zostaną przekazane w późniejszym czasie.