Przechodnie zastanawiają się, co to za betonowa ściana przysłoniła historyczny budynek Domu Polskiego UL. Nie ma czego się obawiać, bo bytomski hufiec ZHP nie zamierza się odgradzać od reszty świata. Trwa właśnie rewitalizacja zieleńca przed budynkiem, a wspomniana ściana jest faktycznie niewielką trybuną.
Tu powstańcy składali przysięgi
Niepozorny budynek stojący w pobliżu skrzyżowania ul. Korfantego i Sokoła odegrał istotną rolę w historii naszego miasta. W 1910 r. kupił go Michał Wolski, polski działacz narodowy, na potrzeby polskich towarzystw działających w Bytomiu i Rozbarku, w tym m.in. Towarzystwa Gimnastycznego Sokół, Polskiego Zjednoczenia Zawodowego, Związku Towarzystwa Polek, chóru Halka i Jedność, Polskiego Koła Śpiewaczy oraz Związku Harcerstwa Polskiego. Nie tylko pielęgnowano tu polską kulturę i tradycje, ale też przygotowywano działania zbrojne w I powstaniu śląskim i odbierano przysięgi od powstańców. Według przekazów budynek otrzymał nazwę Ul, gdyż było w nim gwarno, jak w ulu.
Na przestrzeni lat Ul wiele razy zmieniał funkcję. Przez pewien czas istniało tu nawet kino na 364 miejsca, jednak w 1945 roku zostało zniszczone przez żołnierzy Armii Czerwonej. Najstarszą, najlepiej zachowaną część budynku zdecydowano się zachować po interwencji Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Do końca lat siedemdziesiątych XX wieku działało tam przedszkole, a w 1978 r. obiekt przejęło Muzeum Górnośląskie, które urządziło w nim m.in. Izbę Tradycji i Perspektyw Miasta Bytomia. Niestety po latach Ul znowu zaczął popadać w ruinę, lecz w 2017 r. odkupił go ZHP, a za środki pozyskane z Unii Europejskiej przeprowadzono gruntowną rewitalizację.
Harcerze powrócili do Ula
Prace remontowe zakończono w 2021 roku. Inwestycja kosztowała 1,7 mln zł, z czego 1,4 mln zł pokryła unijna dotacja w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego. Od tego momentu Ul znów jest domem bytomskich harcerzy z ZHP. W środku znalazły się dwie sale wykładowe oraz kilka małych pomieszczeń dla potrzeb hufca i Bytomskiego Centrum Aktywności Społecznej.
Obraz odnowionego budynku szpecił wygląd znajdującego się przed nim zieleńca. Okalający go murek dosłownie się rozsypywał, schody przy ul. Sokoła były w tak tragicznym stanie, że wręcz zagrażały bezpieczeństwu, a płyty chodnikowe na placu były roztrzaskane na drobne kawałki. Całość wyglądała fatalnie, ale to na szczęście już przeszłość.
Rewitalizacja skweru przed Ulem
Bytomski hufiec ZHP wszedł we współpracę z Klubem Sportowym Skarpa Bytom, który realizuje projekt unijny „Zielony kwartał KWK Rozbark – Edukacja Zielona Transformacja”. Jednym z przedsięwzięć realizowanych w jego ramach jest zagospodarowanie przestrzeni przy Domu Polskim. Inwestycja obejmuje uporządkowanie terenu, wykonanie elementów małej architektury, montaż tablic edukacyjnych, nasadzenia roślinności, w tym specjalnie wyhodowanej odmiany róży „Rozbark”, wyznaczenie przestrzeni do realizacji harcerskich i społecznych działań edukacyjnych oraz przygotowanie miejsca do zajęć plenerowych, warsztatów i spotkań dla dzieci, młodzieży oraz dorosłych.
– Efektem działań będzie powstanie estetycznej i funkcjonalnej przestrzeni społecznej, wspierającej edukację ekologiczną, rozwój postaw obywatelskich oraz integrację mieszkańców w duchu harcerskich wartości. To tutaj będą odbywać się warsztaty międzypokoleniowe, ekologiczne i związane z transformacją – napisano na stronie Hufca Bytom. – Działania przewidują nowe zagospodarowanie przestrzeni w tym nowe nasadzenia wzdłuż ogrodzenia oraz w miejsce rosnących dotychczasowo bzów. Bzy od strony ul. Korfantego zostaną przesadzone na teren ośrodka Harcerskiego w Kokotku Leśnicy. Bez rosnący przy murze zostanie przesadzony na teren II Liceum Ogólnokształcącego. Zasadzone zostaną dwa drzewa na terenie zielonym. Wykonana zostanie przestrzeń wystawiennicza oraz miejsce do spotkań – czytamy dalej.
Prace przy przebudowie skweru są już na zaawansowanym etapie. Plac otrzymał już nową nawierzchnię z płyt, postawiono konstrukcje pergoli, wykonano niskie ogrodzenie od strony muru oporowego i wybudowano niewielką trybunę w kształcie litery L, na której znajdą się podesty do siedzenia. Od strony zewnętrznej trybuna zostanie obłożona blachą kortenowską pokrywającą się patyną w kolorze rdzy. Obiekt ten będzie pełnić funkcję widowni podczas wydarzeń organizowanych na placu, a jednocześnie będzie ograniczać hałasy dobiegające z ulicy i chronić dzieci przed wybiegnięciem na jezdnię.
