15 Maja 2026
Kilka lat po kompleksowym remoncie zabytkowego budynku Domu Polskiego u zbiegu ulic Korfantego i Sokoła, nowe oblicze zyskała przestrzeń wokół siedziby hufca ZHP. Przed budynkiem Ula powstało nowe miejsce spotkań i uroczystości harcerskich.
– Dzięki temu projektowi powstała przyjazna, otwarta przestrzeń edukacyjno-rekreacyjna dla harcerzy i lokalnej społeczności, w której będą organizowane warsztaty, wydarzenia kulturalne, edukacyjne oraz integracyjne, a także spotkania z mieszkańcami w ramach realizowanych projektów unijnych – mówi harcmistrz Bożena Mientus, członkini komendy ds. funduszy ZHP Hufiec Bytom.
W ramach realizowanych robót budowlanych najpierw usunięta została stara nawierzchnia z płyt betonowych oraz rozebrane zostały murki oporowe i schody. To umożliwiło rozpoczęcie głównych prac, które polegały na wykonaniu nowej nawierzchni placu, odbudowy zniszczonego ogrodzenia, a także powstanie trybuny z siedziskami, oświetlenia oraz tablic edukacyjnych na potrzeby wystaw zewnętrznych. Ponadto na terenie placu uporządkowana została zieleń i posadzono nowe rośliny – w tym aż 70 róż „Rozbark”.
Zrewitalizowana przestrzeń będzie wykorzystywana nie tylko na co dzień przez Hufiec ZHP w Bytomiu, ale również będą się tutaj odbywać wydarzenia edukacyjne, kulturalne, uroczystości harcerskie oraz nawiązujące do historii miasta i dziejów Domu Polskiego Ul.
Warto wspomnieć, że wszystkie prace – te budowlane i te związane z uporządkowaniem zieleni – prowadzone były w porozumieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Katowicach.
Zmiany, jakie zaszły przed siedzibą Hufca ZHP w Bytomiu będzie można zobaczyć podczas otwarcia dziedzińca Domu Polskiego UL, które odbędzie się w piątek 22 maja o 15:45. Podczas otwarcia oprócz apelu Hufca odbędzie się koncert orkiestry Power of Winds, wspólne posadzenie drzewa upamiętniającego Dom Polski UL oraz wystawa poświęcona 100-leciu działalności bytomskiego Hufca.
Koszt rewitalizacji placu wokół budynku Ula to ponad 452 tys. zł. Warto wspomnieć, że Hufiec ZHP Bytom jest partnerem projektu Zielony kwartał KWK Rozbark – Edukacja Zielona Transformacja realizowanego przez Klub Sportowy Skarpa Bytom. I to właśnie w ramach tego przedsięwzięcia prowadzone było zadanie Identyfikacja dawnych i obecnych granic Rozbarku, w ramach którego przestrzeń wokół Ula wypiękniała.
Inwestycja była finansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach projektu rewitalizacyjnego realizowanego przez Związek Harcerstwa Polskiego Chorągiew Śląska, który jest partnerem Klubu Sportowego SKARPA BYTOM dla projektu o numerze FESL.10.24-IZ.01-03E3/23 pod tytułem: „Zielony kwartał KWK Rozbark – Edukacja Zielona Transformacja” Finansowanego w ramach Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021 – 2027 (Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji) dla Priorytetu: FESL.10.00 – Fundusze Europejskie na transformację dla Działania: FESL.10.24 – Włączenie społeczne – wzmocnienie procesu sprawiedliwej transformacji
Początki Ula sięgają lat 90 XIX wieku, kiedy mieścił się tam lokal gastronomiczny Franz Bönsch Gartem-Restaurant. Na początku XX wieku budynek zaczął pełnić funkcje społeczne i administracyjne. Wówczas rozpoczęła się najciekawsza część historii Ula związana z okresem powstań śląskich i dwudziestolecia międzywojennego. Od 1910 roku budynek był własnością znanego polskiego działacza Michała Wolskiego.
To tu mieściła się siedziba Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, które działało w Bytomiu od 1895 roku, Polskiego Zjednoczenia Zawodowego, Związku Towarzystwa Polek, chóru „Halka”, „Jedność” oraz Polskiego Koła Śpiewaczy. W budynku działał także Związek Harcerstwa Polskiego, gdzie w 1919 roku powstała pierwsza męska drużyna harcerska. Dom był wówczas pełen ludzi i życia, stąd nazywano go „Ulem”.
Po tym jak Bytom pozostał na mocy decyzji mocarstw zachodnich w granicach Niemiec w 1921 roku, Michał Wolski sprzedał budynek, który przejęły Górnośląskie Browary. Przywrócono jego niemiecką nazwę „Städtischer Aue”.
Ponownie zaczęła tu działać restauracja, a następnie Dom Ludowy – Volkhaus, Niemiecki Związek Zawodowy – NS Betriebszellen Organisation, siedziba NSDAP oraz kino mające aż 364 miejsca. W 1945 roku kino zostało zniszczone przez żołnierzy Armii Czerwonej, co spowodowało, że budynek przeznaczono do rozbiórki. Zdecydowano się jednak po interwencji PTTK wstrzymać jego likwidację, a w najlepiej zachowanej części obiektu działało do końca lat siedemdziesiątych XX wieku przedszkole.
W 1978 roku budynek stał się częścią Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, a także siedzibą Izby Tradycji i Perspektyw Miasta Bytomia. W kolejnych latach stopniowo popadał w ruinę i dopiero w 2017 roku obiekt zakupił ZHP Bytom. Pozyskane środki z Unii Europejskiej umożliwiły rewitalizację budynku Ula.
#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie
