Spis treści
To właśnie wtedy powstała drużyna 1 imienia Tadeusza Kościuszki, od której rozpoczęła się historia harcerstwa w tej części miasta. Przez kolejne dekady środowisko przetrwało wojenne zawirowania, zmiany ustrojowe i przemiany społeczne, zachowując ciągłość wychowawczą. Dziś jest jednym z najdłużej nieprzerwanie działających środowisk harcerskich w Katowicach.
Jak podkreśla komendant szczepu harcmistrz Joanna Kokkinopoulos, współczesne harcerstwo korzysta z nowych technologii, ale jego fundament pozostaje taki sam.
– Na pewno zaczęliśmy korzystać z szeroko rozumianego postępu technicznego, od mniejszych form urozmaicających codzienną pracę jak geocatching i temu podobne rozwiązania, po aktywność w mediach społecznościowych i usprawnienia na poziomie administracyjno-organizacyjnym. Są jednak sfery, z których nie rezygnujemy, nie tylko ze względu na tradycje i system wartości, ale także ze względu na potrzeby społeczne we właśnie tak bardzo technologicznie rozwiniętych czasach. Wciąż więc stawiamy na pracę i komunikację w grupach, pamięć historyczną, terenoznawstwo i szkolenia z zakresu pierwszej pomocy.
Instruktorzy podkreślają, że właśnie te elementy sprawiają, iż harcerstwo pozostaje atrakcyjne także dla młodych ludzi wychowanych w świecie internetu i mediów społecznościowych. Obozy, biwaki, gry terenowe czy wspólna służba uczą współpracy, samodzielności i odpowiedzialności, których trudno doświadczyć przed ekranem komputera.
Hm. Joanna Kokkinopoulos zwraca uwagę, że działalność wychowawcza jest dziś szczególnie potrzebna.
– Myślę, że poza zabawą i wielopoziomowym rozwojem dzieci oraz młodzieży jest to potrzebna dzisiaj odpowiedź na to, jak degeneracyjnie na młodych ludzi wpływają mass media, internet, domykanie się społeczne, poczucie wyobcowania i uzależnienie swojego statusu społecznego od ilości polubień w sieci. Wciąż stawiamy na umacnianie w dzieciach świadomych postaw obywatelskich, patriotycznych oraz zaradność życiową, wrażliwość i uważność na drugiego człowieka.
O sile środowiska świadczy nie tylko jego historia, ale również działalność prowadzona współcześnie. Harcerze angażują się w akcje społeczne i pomocowe, współpracują z wieloma instytucjami, a ich działania wykraczają daleko poza organizację zbiórek czy letnich obozów.
Współczesne dzielnice coraz rzadziej definiuje się wyłącznie przez infrastrukturę techniczną czy układ urbanistyczny. O ich jakości decydują także przestrzenie spotkań, te dostępne, otwarte i codzienn…
Jak podkreśla komendant szczepu, największych sukcesów nie da się zmierzyć liczbą zdobytych odznak czy organizowanych wydarzeń.
– Ciężko mówić o jednostkowych, policzalnych sukcesach. Myślę, że trzeba mieć na uwadze ogrom pracy wolontariuszy, kadry, włożonej w wychowanie kolejnych liderów i grup dzieci i młodzieży, które na fali całorocznej działalności odnajdują i potrafią nazwać swoje mocne i słabe strony, nie mają oporów w samodoskonaleniu.
Jednocześnie wymienia działania, które szczególnie zapisały się w historii ostatnich lat.
– Sukcesem będzie kampania stulecia i same obchody w 2024 roku. Sukcesem jest współpraca z UNICEFem, którą podjęliśmy prowadząc Centrum Wsparcia Dziecka i Rodziny w dobie wojny na Ukrainie oraz organizacja pomocy i transportów zebranych rzeczy dla pokrzywdzonych tym konfliktem. Sukcesem jest kilka podjętych akcji pomocowych w miejscach dotkniętych powodzią.
Ważnym elementem działalności szczepu pozostaje także współpraca z harcerzami z innych miast i krajów. Wspólne wyjazdy oraz wymiana doświadczeń pozwalają młodym ludziom poznawać nowe środowiska, a jednocześnie budować poczucie przynależności do światowego ruchu skautowego. Szczególnym wydarzeniem była wyprawa na wyspę Brownsea, uznawaną za miejsce narodzin skautingu.
O sile miasta nie świadczą wyłącznie nowe inwestycje czy wyremontowane ulice. O tym, czy w danej dzielnicy naprawdę dobrze się żyje, decydują przede wszystkim mieszkańcy. To oni tworzą sąsiedzkie rela…
Instruktorzy są zgodni, że największą wartością harcerstwa jest wychowanie człowieka. Wielu dawnych harcerzy po latach wraca już jako rodzice i zapisuje do szczepu własne dzieci, kontynuując rodzinne tradycje.
O tym, czym harcerstwo jest dla młodych ludzi, najlepiej świadczą ich własne doświadczenia.
– Wybieram harcerstwo z powodu możliwości spędzenia produktywnie czasu z przyjaciółmi. Harcerstwo pomaga w samorozwoju, kształtując liderów oraz ucząc współpracy. Dodatkowo harcerstwo pozwala nam uczynić świat lepszym miejscem niż go zastaliśmy.
Harcmistrz Joanna Kokkinopoulos przyznaje, że właśnie w tym widzi największy sens swojej pracy.
– Chciałabym, życzyłabym sobie, by młodzi ludzie, którzy wstępują w nasze szeregi, nie tylko czerpali zaszczepiane tu wzorce i ruszali z nimi w świat, ale żeby też czuli w tym pewnego rodzaju misję, którą pragnęliby kontynuować i, być może, wychować swoich następców. Chciałabym, by społeczeństwo naprawdę rozumiało istotę harcerstwa, by rozumiało, na jak wielu poziomach ta organizacja wychowuje, prowadzi i kształtuje wartościowych ludzi.
Harcerstwo, mimo upływu ponad stu lat, pozostaje odpowiedzią na współczesne wyzwania wychowawcze. Jak zaznacza komendant szczepu, jego siła tkwi w prostocie i relacjach międzyludzkich.
– Harcerstwo od zawsze kształtowało ludzi świadomych obywatelsko i społecznie. W dobie internetu i manipulacji mediów społecznościowych, wzrastającej licznie zachorowań na depresję, w dobie samotności w tłumie i wszędobylskich bodźców, harcerstwo daje niesamowitą alternatywę. Nie w postaci czegoś nowego i odkrywczego, ale w postaci powrotu do rzeczy najprostszych. Harcerstwo łączy, buduje i tworzy. Daje pewność siebie i uczy asertywności, chroni i pomaga.
Dziś I Szczep Harcerski ZHP im. Obrońców Katowic pozostaje miejscem, w którym spotykają się kolejne pokolenia mieszkańców Wełnowca-Józefowca. Łączy historię z nowoczesnością, tradycję z otwartością na zmieniający się świat i niezmiennie pokazuje, że odpowiedzialność, służba oraz współpraca wciąż mogą być fundamentem wychowania młodych ludzi.
Materiał zrealizowany w ramach projektu „Program Aktywności Lokalnej Wełnowiec-Józefowiec i Dąb. W stronę sprawiedliwej transformacji” finansowanego w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 (Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji).
